Zgoda klienta na prace dodatkowe — prawo

Warsztat, który wykonał prace dodatkowe bez zgody klienta, nie może żądać podwyższenia wynagrodzenia policzonego z kosztorysu (art. 630 § 2 Kodeksu cywilnego, dalej KC). Zgoda nie musi być na piśmie, wystarczy SMS albo rozmowa (art. 60 KC), ale bez śladu trudno ją udowodnić. Na papierze posłuży aneks do zlecenia: zgoda na prace dodatkowe — wzór z nazwą warsztatu do wydruku.

Umowa o dzieło to umowa, w której przyjmujący zamówienie zobowiązuje się wykonać oznaczone dzieło, a zamawiający — zapłacić wynagrodzenie (art. 627 KC). Żaden przepis nie mówi wprost, że naprawa samochodu jest dziełem: tak traktują ją praktyka i orzecznictwo, i na tym opierają się przepisy przywołane niżej. W języku kodeksu warsztat to „przyjmujący zamówienie”, a klient — „zamawiający”.

Prace dodatkowe to prace, których nie przewidziano w zestawieniu planowanych prac, od którego policzono wynagrodzenie (art. 630 § 1 KC). W warsztacie tym zestawieniem jest zwykle kosztorys albo zakres prac wpisany do zlecenia.

Gdy konsument zawiera umowę w lokalu warsztatu, warsztat ma obowiązek najpóźniej w chwili, gdy klient zgadza się na umowę, podać łączną cenę lub wynagrodzenie wraz z podatkami, a gdy charakter usługi nie pozwala, rozsądnie oceniając, obliczyć ich z góry — sposób, w jaki będą obliczane (art. 8 pkt 3 ustawy o prawach konsumenta, dalej UPK). Ten obowiązek odpada, gdy te informacje wynikają już z okoliczności (art. 8 UPK), i przy drobnych umowach życia codziennego wykonywanych natychmiast po ich zawarciu (art. 9 UPK). Przy umowie na odległość albo poza lokalem ten sam obowiązek wynika z art. 12 ust. 1 pkt 5 UPK.

Przy naprawie, której zakresu nie znasz przed rozebraniem auta, podaj sposób obliczania: stawkę za roboczogodzinę i ceny części. Kodeks cywilny to przewiduje — wysokość wynagrodzenia za dzieło można określić przez wskazanie podstaw do jego ustalenia (art. 628 § 1 KC). Cenę usługi uwidaczniasz ponadto w miejscu jej świadczenia, w sposób jednoznaczny i umożliwiający porównanie cen (art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług).

• Zestawienie prac sporządził klient (np. klient flotowy przywozi własną listę prac): gdy w toku naprawy zajdzie konieczność prac spoza tej listy, możesz żądać odpowiedniego podwyższenia wynagrodzenia (art. 630 § 1 zd. 1 KC).
• Kosztorys sporządził warsztat: podwyższenia możesz żądać tylko wtedy, gdy mimo należytej staranności nie mogłeś przewidzieć konieczności prac dodatkowych (art. 630 § 1 zd. 2 KC). Jeśli usterkę było widać przy oględzinach, a nie trafiła do kosztorysu, trudno będzie to wykazać.
• W obu przypadkach potrzebna jest zgoda klienta: jeśli wykonałeś prace dodatkowe bez jego zgody, podwyższenia żądać nie możesz (art. 630 § 2 KC).
• Znaczne podwyższenie: gdy prace dodatkowe wymagają znacznego podwyższenia wynagrodzenia kosztorysowego, klient może od umowy odstąpić — powinien to zrobić niezwłocznie i zapłacić odpowiednią część umówionego wynagrodzenia (art. 631 KC). Przepis nie mówi, od jakiej kwoty ani od ilu procent podwyżka jest „znaczna”.

Zgoda klienta dotyczy więc dwóch rzeczy naraz: zakresu prac i kwoty. Zapisz też, dlaczego tych prac nie było w kosztorysie — co wyszło po rozebraniu albo przy diagnozie. Przyda się, gdy trzeba będzie wykazać, że tych prac nie dało się przewidzieć (art. 630 § 1 zd. 2 KC).

Prace dodatkowe reguluje art. 630 KC. Osobną sprawą są dodatkowe płatności wobec konsumenta — opłaty ponad uzgodnione wynagrodzenie za główne obowiązki warsztatu, np. osobno pobierana opłata za utylizację. Na każdą taką płatność warsztat musi uzyskać wyraźną zgodę konsumenta najpóźniej w chwili, gdy konsument zgadza się na umowę (art. 10 ust. 1 UPK). Chodzi o umowę zawieraną w lokalu warsztatu.

UOKiK wyjaśnia, że taka zgoda nie może być domniemana: przedsiębiorcy nie wolno zakładać jej tylko dlatego, że klient nie zgłosił sprzeciwu, a z góry zaznaczone pozycje oznaczające zgodę na dodatkową płatność są niedozwolone. Jeśli przedsiębiorca założył zgodę przez domyślną opcję, którą konsument musiałby odrzucić, konsument ma prawo do zwrotu tej płatności (art. 10 ust. 2 UPK).

W praktyce: opłatę, którą pobierasz poza naprawą, wpisz do zlecenia przy przyjęciu auta osobną pozycją, a przy niej zostaw pustą kratkę zgody do zaznaczenia przez klienta. Gdy wpiszesz opłatę w aneksie do zlecenia, kartka drukuje ją osobnym wierszem z przypisem o art. 10 ust. 1 UPK.

Przepisy nie wymagają formy pisemnej (art. 60 KC). W sporze o dopłatę to jednak warsztat musi wykazać, że klient się zgodził, bo to warsztat wywodzi z tej zgody skutki (art. 6 KC).

1. 01

   Nie zaczynaj prac spoza zakresu

   Prac, których nie było w kosztorysie ani w zleceniu, nie zaczynasz, dopóki klient się nie zgodzi.

2. 02

   Zadzwoń i powiedz cztery rzeczy

   Co trzeba zrobić, dlaczego nie było tego w kosztorysie, ile to będzie kosztować (kwota albo sposób liczenia) i co się stanie, jeśli klient się nie zgodzi. Przy znacznym podwyższeniu wynagrodzenia kosztorysowego klient może odstąpić od umowy (art. 631 KC).

3. 03

   Zanotuj rozmowę

   Data i godzina, numer telefonu, kto rozmawiał z warsztatu, kto się zgodził, zakres prac i kwota.

4. 04

   Poproś o potwierdzenie wiadomością

   Wyślij SMS albo e-mail z zakresem i kwotą i poproś o odpowiedź „zgadzam się”. Notatka z rozmowy to Twój zapis, a odpowiedź pochodzi od klienta.

5. 05

   Daj do podpisu aneks

   Gdy klient jest na miejscu — przed pracami. Gdy zgodził się przez telefon — przy odbiorze auta, jako potwierdzenie. Aneks do zlecenia ma numer zlecenia, prace dodatkowe z cenami, nową kwotę szacunkową i sposób, w jaki klient wyraził zgodę. Jeden egzemplarz dla klienta, drugi do teczki zlecenia.

Konsument to osoba fizyczna, która dokonuje z przedsiębiorcą czynności prawnej, np. zawiera umowę o naprawę, niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową (art. 22¹ KC). Przepisy o umowie o dzieło z Kodeksu cywilnego dotyczą każdego klienta, a obowiązki z ustawy o prawach konsumenta — tylko konsumenta.

Do osoby prowadzącej jednoosobową firmę, dla której umowa nie ma charakteru zawodowego, stosuje się część przepisów o konsumencie (art. 7aa UPK) — ale tylko z rozdziałów 4, 5a i 5b ustawy. Art. 8–10 UPK stoją w rozdziale 2, więc art. 7aa ich nie rozciąga. Przy kliencie flotowym ustal na piśmie, kto po jego stronie może zatwierdzać prace dodatkowe.

1. Kodeks cywilny, t.j. Dz.U. 2026 poz. 795, art. 6, 22¹, 60, 461 § 1, 627–632 i 642 § 1 — ISAP, tekst jednolity PDF, API ELI Sejmu. Pobrano 25.09.2026.
2. Ustawa o prawach konsumenta, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1244, art. 7aa, 8, 9 i 10 — ISAP, tekst jednolity PDF, API ELI Sejmu. Pobrano 25.09.2026.
3. Ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług, t.j. Dz.U. 2023 poz. 168, art. 4 ust. 1 — tekst jednolity PDF, API ELI Sejmu. Pobrano 25.09.2026.
4. UOKiK, Prawa konsumenta: Zgoda na dodatkową płatność (strona bez daty). Pobrano 25.09.2026.
5. Kancelaria Perzanowski, Czy mechanik może odmówić wydania samochodu do czasu zapłaty kosztów naprawy?, styczeń 2021 — źródło sygnatur II CNP 70/06 i II CKN 53/98. Pobrano 25.09.2026.

Stan prawny na 25.09.2026. Tekst dla właścicieli warsztatów. mWarsztat nie ponosi odpowiedzialności za decyzje podjęte na jego podstawie.