Kosztorys ubezpieczyciela a stawka warsztatu

Przy szkodzie z OC sprawcy ubezpieczyciel powinien ustalić stawkę roboczogodziny na podstawie cen warsztatów z rynku lokalnego — gminy lub powiatu, w których mieszka albo ma siedzibę poszkodowany — a kosztów naprawy poniesionych w warsztacie wybranym przez poszkodowanego, liczonych według cen tego warsztatu, nie powinien kwestionować, jeśli te ceny odpowiadają cenom z rynku lokalnego, nawet gdy są wyższe od przeciętnych (Rekomendacje KNF z lipca 2022 r., rek. 15.3 i 15.7). To rekomendacje nadzoru skierowane do ubezpieczycieli, a nie ustawa: ubezpieczyciel, który ich nie stosuje, informuje KNF, w jaki sposób zamierza osiągnąć ich cele (art. 365 ust. 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej).

W sporze o stawkę liczą się więc dwie rzeczy: że stosujesz tę stawkę naprawdę, także u klientów płacących z własnej kieszeni, i że mieści się w cenach warsztatów z okolicy klienta. Swoją stawkę policzysz w kalkulatorze stawki roboczogodziny.

• Rekomendacje KNF to zalecenia Komisji Nadzoru Finansowego dla zakładów ubezpieczeń, wydawane na podstawie art. 365 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej; te o likwidacji szkód komunikacyjnych pochodzą z lipca 2022 r., a KNF oczekuje ich stosowania nie później niż od 1 listopada 2022 r.
• Uprawniony to w słowniku rekomendacji osoba uprawniona do świadczenia z umowy ubezpieczenia komunikacyjnego — przy szkodzie z OC to poszkodowany, czyli zwykle Twój klient, a nie warsztat.
• Rynek lokalny to według rekomendacji 15.3 obszar gminy lub powiatu, na terenie których mieszka albo ma siedzibę uprawniony.
• Kalkulacja kosztów naprawy to wyliczenie, na którego podstawie ubezpieczyciel ustala wysokość świadczenia, także jego bezsporną część (rek. 14.1).

Rekomendacje 1–13 dotyczą likwidacji wszystkich szkód komunikacyjnych. Pozostałe — w tym wszystkie cytowane tu rekomendacje o kalkulacji i stawce — KNF każe stosować przy szkodach z OC posiadaczy pojazdów, w których uszkodzono pojazd. Przy autocasco sprawdź warunki polisy klienta.

Jedna reguła łączy te ścieżki: przy rozliczeniu metodą kosztorysową ubezpieczyciel nie może przyjmować innych kryteriów cen części, materiałów i stawek warsztatów niż przy rozliczeniu metodą serwisową (rek. 15.2).

Ubezpieczyciel powinien przekazać uprawnionemu — z własnej inicjatywy — kalkulację kosztów naprawy, na której podstawie ustalił świadczenie, w tym jego bezsporną część (rek. 14.1). Kalkulacja powinna zawierać pełne i czytelne informacje dotyczące w szczególności (rek. 14.2):

• marki, modelu i typu pojazdu;
• numeru rejestracyjnego i numeru nadwozia;
• roku produkcji albo daty pierwszej rejestracji;
• wskazania licznika przebiegu całkowitego uszkodzonego pojazdu;
• liczby i rodzaju operacji koniecznych do naprawy (wymiana lub naprawa części, lakierowanie elementów);
• części do wymiany i do naprawy;
• jakości części (O, Q, P) uwzględnionych w kalkulacji, ich producenta i dostawcy;
• liczby i rodzaju roboczogodzin koniecznych do naprawy;
• cen części i stawek roboczogodzin.

Dla warsztatu najważniejsze są dwie ostatnie pozycje. Jeśli w kalkulacji nie widać przyjętej stawki albo rodzaju roboczogodzin (np. blacharskie, lakiernicze), to pierwszy punkt pisma: klient prosi o kalkulację z informacjami z rekomendacji 14.2.

Według rekomendacji 15.3 świadczenie ustalone na podstawie kalkulacji ubezpieczyciela powinno odpowiadać rynkowej wartości usług, materiałów i części w dniu ustalenia świadczenia, z VAT — chyba że uprawniony jest zarejestrowanym podatnikiem VAT i może odliczyć podatek. Ubezpieczyciel stosuje przy tym normy czasowe operacji, które zapewniają przywrócenie auta do stanu sprzed szkody, oraz stawkę za roboczogodzinę ustaloną na podstawie cen warsztatów z rynku lokalnego, które są w stanie tak naprawić auto.

Co z tego wynika dla warsztatu:

• Liczy się rynek klienta, nie adres warsztatu. Jeśli klient mieszka albo ma siedzibę w innym powiecie niż Twój warsztat, rynkiem lokalnym w rozumieniu rekomendacji 15.3 jest jego gmina lub powiat. Wcześniejsze wytyczne KNF z 2014 r., które rekomendacje z 2022 r. zastąpiły, wymieniały obok miejsca zamieszkania i siedziby także miejsce naprawy pojazdu — tak samo szeroko opisuje rynek lokalny Rzecznik Finansowy, streszczając uchwały SN: „miejsce zamieszkania poszkodowanego lub miejsce naprawy”.
• Stawka wyższa od przeciętnej nie jest sama w sobie powodem do obcięcia. Rekomendacja 15.7 dotyczy kosztów naprawy już poniesionych w warsztacie wybranym przez poszkodowanego i dopuszcza ceny wyższe od przeciętnych, jeśli odpowiadają cenom na rynku lokalnym. Dlatego w sporze pokazujesz ceny z okolicy klienta, a nie średnią krajową.
• Porównuj netto z netto. Kalkulacja uwzględnia VAT, chyba że poszkodowany jest zarejestrowanym podatnikiem VAT i może go odliczyć (rek. 15.3). Zanim uznasz stawkę za zaniżoną, sprawdź, czy obie liczby są liczone tak samo.
• Liczba godzin to osobny spór. Kwota za robociznę to stawka razy liczba roboczogodzin, a rekomendacja 15.3 mówi o normach czasowych, które zapewniają naprawę do stanu sprzed szkody. Sprawdzaj obie liczby, nie tylko stawkę.

Gdy uprawniony nie zgadza się z wysokością świadczenia albo po prostu tego żąda, ubezpieczyciel powinien wyjaśnić, na jakiej podstawie ustalił cenę usług warsztatów z rynku lokalnego, i wskazać warsztat z tego rynku, który za cenę z kalkulacji ubezpieczyciela naprawi auto do stanu sprzed szkody (rek. 15.4).

Jeśli ubezpieczyciel kwestionuje kalkulację, którą na zlecenie uprawnionego sporządził warsztat albo rzeczoznawca, powinien przy każdej skorygowanej pozycji w zrozumiały sposób uzasadnić, dlaczego uznał ją za nieprawidłową (rek. 15.6). Dotyczy to kalkulacji, którą robisz dla klienta.

Rzecznik Finansowy stoi na stanowisku, że ubezpieczyciel, który powołuje się na obowiązek minimalizacji szkody, powinien najpierw wykazać, że stawki wybranego warsztatu są wyższe od stawek przyjętych na rynku lokalnym — i pisze, że w wielu przypadkach ubezpieczyciele tego nie robią.

1. 01

   Weź od klienta kalkulację i pismo z decyzją

   Gdy odszkodowanie przysługuje w innej wysokości niż w zgłoszonym roszczeniu, ubezpieczyciel informuje o tym na piśmie, wskazując okoliczności i podstawę prawną częściowej odmowy, z pouczeniem o drodze sądowej (art. 29 ust. 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej).

2. 02

   Porównaj pozycja po pozycji

   Stawki roboczogodzin według rodzaju prac, liczbę godzin, jakość części (O, Q, P). Zapisz każdą różnicę z numerem pozycji — takie samo zestawienie przyda się, gdy ubezpieczyciel poprawi Twoją kalkulację (rek. 15.6).

3. 03

   Zbierz dowody swojej stawki

   Cennik w lokalu, faktury, cenniki warsztatów z gminy lub powiatu klienta — lista w sekcji 6.

4. 04

   Klient składa pismo

   Z żądaniem wyjaśnienia podstawy stawki i wskazania warsztatu z rynku lokalnego (rek. 15.4), uzasadnienia korekt pozycji (rek. 15.6) i udostępnienia akt szkody w postaci elektronicznej (art. 29 ust. 6 i 7). Treść możesz przygotować Ty; podpisuje uprawniony.

5. 05

   Gdy odpowiedź nic nie wyjaśnia

   Rzecznik Finansowy radzi poszkodowanym: najpierw reklamacja u ubezpieczyciela, potem wniosek do Rzecznika o postępowanie interwencyjne albo polubowne, a na końcu sąd.

To już przepis ustawy, nie rekomendacja. Ubezpieczyciel udostępnia ubezpieczającemu, ubezpieczonemu, osobie występującej z roszczeniem albo uprawnionemu informacje i dokumenty zebrane, żeby ustalić swoją odpowiedzialność albo wysokość odszkodowania. Te osoby mogą żądać pisemnego potwierdzenia udostępnionych informacji oraz — na swój koszt — kopii dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem (art. 29 ust. 6 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1526).

• Na żądanie ubezpieczyciel udostępnia te informacje i dokumenty w postaci elektronicznej (art. 29 ust. 7).
• Koszty kopii i udostępnienia w postaci elektronicznej nie mogą odbiegać od zwykłych kosztów takich usług (art. 29 ust. 9).
• Prawo do akt mają osoby wymienione w ustawie — przy szkodzie z OC to zwykle Twój klient jako osoba występująca z roszczeniem. Jeśli nie dochodzisz roszczenia sam, a potrzebujesz akt, poproś o nie klienta.

Rekomendacja 15.7 mówi o cenach, „którymi posługuje się” warsztat, a 15.3 — o cenach z rynku lokalnego. Obie rzeczy trzeba umieć pokazać. Przepisy wymagają tylko pierwszego punktu. Resztę zbierz, bo w sporze liczy się to, co masz na papierze.

1. 01

   Cennik w lokalu

   Art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług: „W miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru lub usługi w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen.” Cennik z osobną stawką blacharską i lakierniczą i z datą, od której obowiązuje, pokazuje, że to Twoja zwykła cena. Jak zbudować taki cennik.

2. 02

   Faktury z tą samą stawką

   Kilka faktur z ostatnich miesięcy dla klientów, którzy płacili sami, z zakrytymi danymi tych klientów. Pokazują, że stawka działa także bez odszkodowania.

3. 03

   Stawka policzona z kosztów

   Koszty stałe podzielone przez godziny płatne, plus narzut — w kalkulatorze stawki. Ubezpieczyciela to nie wiąże, ale tłumaczy, skąd bierze się kwota.

4. 04

   Cenniki warsztatów z gminy lub powiatu klienta

   Zbierz je z datą: z lokali, stron internetowych, wizytówek w mapach. Porównuj ten sam rodzaj pracy (blacharstwo z blacharstwem) i te same kwoty (netto z netto). To odpowiedź na pytanie z rekomendacji 15.3. Metodę opisujemy we wpisie o stawce w Twojej okolicy.

5. 05

   Normy czasu, których trzymasz się zawsze

   Jeśli liczysz robociznę z norm, stosuj te same normy u klientów płacących sami i przy szkodach. Wtedy różnica w kalkulacji dotyczy stawki albo zakresu prac, a nie Twojej niekonsekwencji.

Sygnatury i sens orzeczeń poniżej podajemy za publikacją Rzecznika Finansowego „RF dla Poszkodowanych: ceny usług naprawczych (roboczogodzin)” z czerwca 2022 r. Pełnych tekstów w bazie orzeczeń SN nie sprawdzaliśmy.

Rzecznik Finansowy podsumowuje tę linię orzeczniczą tak: poszkodowany może wybrać dowolną ofertę, w której stawki nie przekraczają rażąco cen rynkowych z rynku lokalnego, i nie jest ograniczony do najtańszej.

Publicznych danych, z których dałoby się ustalić stawkę w konkretnej gminie lub powiecie, nie znaleźliśmy. Rzecznik Finansowy pisał w czerwcu 2022 r. o braku powszechnie dostępnych danych statystycznych, z których dałoby się ustalić stawki za roboczogodzinę w danych obszarach kraju. Publicznego raportu stawek od dostawców systemów kalkulacyjnych (Audatex, DAT) na lata 2025–2026 nie znaleźliśmy.

Niewiele. mWarsztat nie liczy kalkulacji Audatex ani DAT i nie ma modułu obsługi szkód. Pomaga przy tej części dowodów z sekcji 6, która dotyczy Twoich własnych cen:

• stawkę roboczogodziny (netto) wpisujesz raz, w ustawieniach firmy, a cennik robocizny liczy z niej ceny operacji, którym nie przypisałeś własnej kwoty;
• „Wycena naprawy” (moduł Wyceny, płatny dodatek — cennik) ma numer, pozycje z rodzajem „robocizna” albo „część”, VAT według stawek i kwotę słownie;
• „Zestawienie kosztów naprawy” pokazuje pozycje zlecenia z datą „stan na”.

Podpis klienta palcem w aplikacji mobilnej (protokół przyjęcia i wydania); podpis elektroniczny wycen i umów — w przygotowaniu.

1. Komisja Nadzoru Finansowego, Rekomendacje dotyczące likwidacji szkód z ubezpieczeń komunikacyjnych, lipiec 2022 (stosowane nie później niż od 1.11.2022): wstęp, słownik pojęć, rekomendacje 14.1, 14.2, 15.2, 15.3, 15.4, 15.6 i 15.7 — PDF. Pobrano 25.09.2026.
2. Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1526, art. 29 ust. 5, 6, 7 i 9, art. 365 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 — ISAP, tekst jednolity PDF, API ELI Sejmu. Pobrano 25.09.2026.
3. Ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług, t.j. Dz.U. 2023 poz. 168, art. 4 ust. 1 — ISAP, tekst jednolity PDF, API ELI Sejmu. Pobrano 25.09.2026.
4. Rzecznik Finansowy, RF dla Poszkodowanych: ceny usług naprawczych (roboczogodzin) w szkodach likwidowanych z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, czerwiec 2022 — PDF. Źródło sygnatur i sensu uchwał SN III CZP 68/01, III CZP 32/03, III CZP 150/06 i postanowienia III CZP 51/18. Pobrano 25.09.2026.
5. MotoFocus.pl, raporty z ankiet CAWI wśród warsztatów: 24.07.2024, 2.08.2024, 17.06.2025.
6. Polska Izba Motoryzacji, Wirtualna Mapa Stawek RBH (koniec 2024) — według warsztat.pl i biznesprawnik.pl, 30.04.2025.

Stan prawny na 25.09.2026. Tekst dla właścicieli warsztatów. mWarsztat nie ponosi odpowiedzialności za decyzje podjęte na jego podstawie.